ปัญหาที่เจอกันบ่อย
เคยเป็นไหมครับ เพิ่งโดนสต็อปลอสไม้นึง ใจยังไม่ทันหาย มือก็ไปเปิดไม้ใหม่ทันทีโดยไม่ทันคิดอะไร ในหัวมีแต่ความคิดว่า “ต้องเอาคืนให้ได้” ผลคือไม้ที่สองก็เสียอีก แล้วก็ไม้ที่สาม ไม้ที่สี่ สุดท้ายขาดทุนของวันนั้นมากกว่าที่ควรจะเป็นหลายเท่า
นี่คือสิ่งที่เรียกกันว่า Revenge Trade หรือการเทรดแก้แค้นตลาด เป็นปัญหาด้านจิตใจที่พบได้ทั้งมือใหม่และมือเก่า ไม่เกี่ยวกับว่าระบบเทรดดีหรือไม่ดี เพราะต่อให้มีระบบที่ win rate สูงแค่ไหน ถ้าวินัยพังตอนขาดทุนติดกัน พอร์ตก็พังได้เหมือนกัน
ทำไมเราถึงอยากเอาคืนทันที
เวลาขาดทุน สมองเราจะรู้สึกเหมือนเสียของที่เป็นของเราไปจริงๆ ความรู้สึกนี้แรงกว่าความสุขตอนได้กำไรเสียอีก พอรู้สึกแบบนี้ สมองส่วนอารมณ์จะทำงานแรงกว่าสมองส่วนเหตุผล เราเลยอยากทำอะไรสักอย่างเพื่อลบความรู้สึกแย่นั้นออกไปให้เร็วที่สุด วิธีที่เร็วที่สุดในหัวเราตอนนั้นคือ “เปิดไม้ใหม่เดี๋ยวนี้”
ปัญหาคือ ไม้ที่เปิดตอนอารมณ์ร้อนแบบนี้ มักไม่ได้ผ่านการวิเคราะห์แบบที่เราทำตอนปกติ บางทีไม่ได้ดูจุดเข้าที่ดี ไม่ได้เช็ค Risk Reward ไม่ได้คิดเรื่อง Position Size เลยด้วยซ้ำ แค่อยากให้กราฟวิ่งเข้าทางเร็วๆ เพื่อลบภาพไม้ที่เพิ่งเสีย
ตัวอย่างสมมติให้เห็นภาพ
สมมติเทรดเดอร์คนหนึ่งตั้งใจเสี่ยงไม้ละ 1% ของพอร์ต เปิดไม้แรกตาม plan ปกติ โดนสต็อปลอส เสีย 1% ตามที่วางไว้ ยังไม่มีปัญหา
แต่พอเสียปุ๊บ ใจร้อนขึ้นมา เปิดไม้ที่สองทันทีโดยเพิ่ม Lot เป็นสองเท่าของเดิม เพราะคิดว่าต้องได้คืนเร็วๆ ไม้นี้ก็โดนสต็อปอีก คราวนี้เสียเท่ากับ 2% ของไม้แรกที่ควรจะเป็น
พอเสียสองไม้ติด ใจยิ่งร้อน เปิดไม้ที่สามโดยไม่ตั้งสต็อปลอสเลย เพราะคิดว่า “ครั้งนี้ต้องถูกแน่” ผลคือกราฟสวนทางยาวไปเรื่อยๆ กว่าจะยอมปิด ขาดทุนไม้เดียวมากกว่าสองไม้แรกรวมกัน
จากที่ควรเสียแค่ 1% ของพอร์ตในวันนั้น กลายเป็นเสียไปหลายเท่า เพราะทุกไม้หลังไม้แรกไม่ได้เกิดจากแผน แต่เกิดจากอารมณ์ล้วนๆ
วิธีที่พอช่วยได้
- ตั้งกฎกับตัวเองไว้ล่วงหน้าว่า ถ้าขาดทุนติดกันกี่ไม้ หรือขาดทุนรวมถึงกี่เปอร์เซ็นต์ของวัน ให้หยุดเทรดทันทีในวันนั้น
- หลังโดนสต็อปลอส ให้พักสักครู่ก่อนเปิดไม้ใหม่ ไม่ว่าจะสิบนาทีหรือครึ่งชั่วโมง แค่ให้สมองมีเวลาเย็นลง
- เช็คตัวเองก่อนเข้าไม้ทุกครั้งว่า ไม้นี้เปิดเพราะเห็น signal ตามระบบ หรือเปิดเพราะอยากเอาคืน
- ถ้ารู้ตัวว่ากำลังเพิ่ม Lot โดยไม่มีเหตุผลด้านเทคนิครองรับ นั่นคือสัญญาณเตือนชัดเจนว่ากำลังหลุดจากแผน
- จดบันทึกเทรดไว้ จะช่วยให้เห็นภาพชัดทีหลังว่าไม้ไหนเป็นไม้ที่เทรดตามแผน ไม้ไหนเป็นไม้ที่เทรดตามอารมณ์
เรื่องนี้พูดง่ายแต่ทำยาก เพราะตอนอารมณ์ขึ้น เราจะโน้มน้าวตัวเองได้เก่งมากว่าไม้นี้ “มีเหตุผล” ทั้งที่จริงๆ แล้วไม่มี สิ่งที่ช่วยได้จริงคือการตั้งกฎที่ชัดเจนไว้ล่วงหน้าตอนที่หัวยังเย็นอยู่ แล้วบังคับตัวเองทำตามนั้นแม้ตอนอารมณ์ร้อน
ชวนคุย
เพื่อนๆ มีวิธีดึงสติตัวเองตอนอยากรีบเอาคืนหลังขาดทุนยังไงบ้างครับ มีกฎส่วนตัวอะไรที่ใช้แล้วได้ผลจริง อยากแลกเปลี่ยนกันครับ