สรุปสั้นๆ ก่อน: Pip คือหน่วยวัดการเคลื่อนไหวของราคาที่เล็กที่สุดในตลาด Forex ถ้าคุณเทรด EUR/USD 1 lot มาตรฐาน ราคาขยับ 1 pip = กำไรหรือขาดทุน 10 ดอลลาร์ (ประมาณ 350 บาท)
ทำไมต้องรู้เรื่อง pip? เพราะถ้าคุณไม่รู้ว่า 1 pip เท่ากับเงินเท่าไหร่ในพอร์ตของคุณ คุณจะไม่มีทางรู้เลยว่ากำลังเสี่ยงเงินอยู่กี่บาทต่อไม้ และนั่นคือจุดเริ่มต้นของการล้างพอร์ต
Pip อยู่ตรงไหนของราคา
ลองดูราคา EUR/USD ที่ 1.0852
- ตำแหน่งที่ 4 หลังจุดทศนิยม คือ pip
- ราคาขยับจาก 1.0852 → 1.0862 = ขยับขึ้น 10 pips
แต่คู่เงินที่มี เยนญี่ปุ่น (JPY) จะต่างออกไป เพราะมีทศนิยมแค่ 2–3 ตำแหน่ง
ราคา USD/JPY ที่ 151.20
- ตำแหน่งที่ 2 หลังจุดทศนิยม คือ pip
- ขยับจาก 151.20 → 151.30 = 10 pips
แล้ว “จุด” (point) กับ “pipette” ล่ะ?
โบรกเกอร์สมัยนี้แสดงราคา 5 ตำแหน่ง เช่น 1.08525 ตัวสุดท้ายเรียกว่า pipette หรือ 1/10 pip บางคนเรียกว่า “จุด” เวลาคุยกันในห้องเทรด ต้องถามให้ชัดว่าหมายถึงอะไร เพราะ 10 จุด กับ 10 pips ต่างกัน 10 เท่า
1 pip เท่ากับเงินเท่าไหร่
ขึ้นอยู่กับ ขนาด lot ที่คุณเปิด สำหรับคู่เงินที่ลงท้ายด้วย USD (เช่น EUR/USD, GBP/USD, AUD/USD)
| ขนาด lot | จำนวนหน่วย | มูลค่า 1 pip |
|---|---|---|
| 1.00 (Standard) | 100,000 | 10 USD |
| 0.10 (Mini) | 10,000 | 1 USD |
| 0.01 (Micro) | 1,000 | 0.10 USD |
ตัวอย่างจริง: คุณเปิด Buy EUR/USD ที่ 1.0850 ขนาด 0.10 lot แล้วราคาวิ่งขึ้นไป 1.0885
- ราคาขยับ = 35 pips
- กำไร = 35 × 1 USD = 35 USD ≈ 1,225 บาท
ถ้าราคาลงไป 1.0820 แทน
- ราคาขยับ = -30 pips
- ขาดทุน = 30 × 1 USD = 30 USD ≈ 1,050 บาท
คู่เงินเยนคำนวณยังไง
คู่เงินที่ลงท้ายด้วย JPY มูลค่า pip จะไม่คงที่ เพราะต้องแปลงจากเยนกลับมาเป็นดอลลาร์
สูตร: มูลค่า 1 pip (1 lot) = 1,000 ÷ ราคาปัจจุบัน
ตัวอย่าง: USD/JPY อยู่ที่ 151.20
มูลค่า 1 pip = 1,000 ÷ 151.20 = 6.61 USD (ไม่ใช่ 10 USD)
เพราะฉะนั้นถ้าคุณตั้ง SL ไว้ 30 pips เท่ากันในคู่ EUR/USD กับ USD/JPY ความเสี่ยงที่เป็นเงินจริงจะไม่เท่ากัน — นี่คือกับดักที่มือใหม่พลาดบ่อยมาก
วิธีเช็คให้ชัวร์ใน MT4 / MT5
ไม่ต้องคำนวณเองก็ได้ครับ ใช้วิธีนี้เร็วกว่า
- เปิดคำสั่งซื้อขายทดลองในบัญชีเดโม่ขนาดที่จะใช้จริง
- ดูช่อง Profit ในแท็บ Trade
- รอราคาขยับ 10 pips แล้วดูว่า Profit เปลี่ยนไปเท่าไหร่ หารด้วย 10 ก็ได้มูลค่าต่อ pip
หรือใช้ สคริปต์ Trade Calculator ที่ติดมากับ MT5 (เมนู Insert → Objects) ก็จะบอกทั้งมูลค่า pip และ margin ที่ต้องใช้
เช็คลิสต์ก่อนกดออเดอร์ทุกครั้ง
- รู้ว่าคู่นี้ 1 pip = กี่ดอลลาร์ ที่ขนาด lot ที่จะเปิด
- รู้ว่า SL ที่ตั้งไว้ = ขาดทุนกี่บาท ถ้าโดน
- จำนวนเงินนั้นไม่เกิน 1–2% ของพอร์ต
ถ้าตอบไม่ได้ทั้ง 3 ข้อ อย่าเพิ่งกดครับ 
คำถามที่พบบ่อยเรื่อง Pip
Q: 1 pip เท่ากับกี่บาท?
ขึ้นอยู่กับขนาด lot ครับ ถ้าเทรดคู่ที่ลงท้ายด้วย USD ที่ 0.01 lot จะเท่ากับ 0.10 USD หรือประมาณ 3.5 บาท ต่อ 1 pip
Q: pip กับ point ต่างกันยังไง?
1 pip = 10 points ในโบรกเกอร์ที่แสดงราคา 5 ตำแหน่ง เวลาคุยกันต้องถามให้ชัด เพราะต่างกัน 10 เท่า
Q: ทำไมคู่เงินเยนคำนวณ pip ไม่เหมือนคู่อื่น?
เพราะคู่เยนมีทศนิยม 2–3 ตำแหน่ง และต้องแปลงมูลค่าจากเยนกลับเป็นดอลลาร์ก่อน มูลค่า pip จึงเปลี่ยนตามราคาปัจจุบัน
Q: เทรดทองคำ (XAU/USD) นับ pip ยังไง?
โบรกเกอร์ส่วนใหญ่นับ 1 pip ของทอง = ราคาขยับ 0.10 USD แต่บางเจ้านับ 0.01 ต้องเช็คใน Contract Specification ของโบรกที่คุณใช้ก่อนเสมอ
อ่านต่อ:
- Spread และ Lot คืออะไร? พื้นฐานสำคัญที่มือใหม่ต้องรู้
- วิธีคำนวณ Lot Size ให้พอดีกับความเสี่ยง
- Leverage กับ Margin คืออะไร?
คำถามชวนคุย: ทุกวันนี้เพื่อนๆ คำนวณมูลค่า pip เองก่อนเข้าออเดอร์ หรือดูจากหน้าจอโบรกเกอร์เอาครับ? แล้วเคยพลาดเพราะคิดว่าคู่เยนกับคู่ดอลลาร์เสี่ยงเท่ากันไหม มาแชร์กันครับ 
บทความนี้เป็นความรู้เพื่อการศึกษา ไม่ใช่คำแนะนำการลงทุน การเทรด Forex มีความเสี่ยงสูง อาจสูญเสียเงินลงทุนทั้งหมด โปรดศึกษาให้เข้าใจก่อนตัดสินใจ